"Çöpten Gemi, Sinekten Kaptan," adlı kitap, Tâhirü'l-Mevlevî'nin Mevlânâ ve eseri Mesnevî'ye dair bazı yazılarını bir araya getirmektedir. Kitabın adı, Mesnevî'de geçen bir hikâyeden esinlenerek Tâhirü'l-Mevlevî'nin kaleme aldığı bir yazının başlığıdır.İlk yazı, Konya Halkevi Kültür Dergisi'nin Mevlana Özel Sayısı'nda 1943 yılında yayımlanan bir mektuptur. Bu mektup, Konya Halkevi Kültür Dergisi'nin "Hazret-i Mevlânâ’nın hayatıyla felsefesinin tahlili teklifine" verdiği cevaptır ve Mevlânâ'nın hayatı ve düşüncelerine dair müellifin değerlendirmelerini içerir.İkinci yazı ise kitaba adını veren "Çöpten Gemi, Sinekten Kaptan" başlıklı yazıdır. Bu yazı, İslâm Yolu dergisinin 4 Kasım 1948 tarihli sayısından alınmıştır."Mesnevî’den Öz" başlığı altındaki bölümde ise müellif, Mesnevî'den seçtiği pasajları İlim, Hikmet, Tevbe, Zikir, Tefekkür, Muhabbet, Aşk, Bekârlık, Evlilik, Namaz ve Zekât konularında derlemiştir. Bu bölüm, İslâmın Nûru dergisinde 1951-1953 tarihleri arasında yayımlanmıştır.Son olarak, "Hazret-i Mevlânâ’nın Münâcatı" başlıklı kısım ise yine İslâmın Nûru dergisinde 1951 yılında yayımlanan yazıların derlenmesinden oluşmaktadır.